LEKTURY W LICEUM I TECHNIKUM

Nowa podstawa programowa dla szkół średnich (liceum i technikum) obowiązuje wszystkich absolwentów ośmioletnich szkól podstawowych. Zatem w roku szkolnym 2020/2021 to uczniowie klas pierwszych i drugich (ponadpodstawowych, a nie równoległych ponadgimnazalnych) będą realizować nowy program nauczania m.in. w zakresie języka polskiego. A co za tym idzie — uczniów będzie obowiązyać nowa lista lektur szkolnych dla liceum i technikum. W jednym miejscu zebraliśmy wszystkie lektury z podstawowego i rozszerzonego zakresu nauczania.

Lista lektur w liceum

Lektury w liceum i technikum — dalej za dużo

Pod koniec 2018 poznaliśmy ostateczny kształt rozporządzenia w sprawie nowej listy lektur do szkół średnich. Nie obeszło się bez kontrowersji, między innymi ze względu na ich przytłaczającą liczbę i nietrafiony dobór.

Wiele osób zwracało uwagę na to, że bardzo dobrym pomysłem było dodanie do listy lektur utworów autorów takich jak: Olga Tokarczuk, Agnieszka Osiecka, Ewa Demarczyk i Jacek Kaczmarski. Po drugiej stronie „stały” osoby, które twierdziły, że np. Odprawa posłów greckich jest napisana niezrozumiałym językiem i przytłaczająca. Jednak generalny, najczęściej powtarzający się zarzut dotyczył liczby wszystkich pozycji na liście lektur, których omówienie będzie wyzwaniem dla nauczycieli, a opanowanie równie wielkim wyzwaniem dla uczniów.

Jak obie grupy poradzą sobie z realizacją progamu? Pewnie będzie można to stwierdzić dopiero, gdy pierwszy rocznik (obecne drugie klasy liceum i technikum) skończą swoją edukację w szkole średniej i napiszą maturę.

Lektury w liceum i technikum – OBOWIĄZKOWE – zakres podstawowy

  • Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana;
  • Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja;
  • Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty);
  • Sofokles, Antygona;
  • Horacy – wybrane utwory;
  • Bogurodzica; Lament świętokrzyski (fragmenty); Legenda o św. Aleksym (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty);
  • Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty);
  • Pieśń o Rolandzie (fragmenty);
  • Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty);
  • Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty);
  • Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47; tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich;
  • Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty);
  • wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński;
  • Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty);)
  • William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia;
  • Molier, Skąpiec;
  • Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry;
  • Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;
  • Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność; wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze; Konrad Wallenrod; Dziady cz. III;
  • Juliusz Słowacki, Kordian, wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty), Testament mój;

Lektury w liceum i technikum – OBOWIĄZKOWE – zakres podstawowy – c.d 

  • Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;
  • Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze;
  • Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu;
  • Eliza Orzeszkowa, Gloria victis;
  • Henryk Sienkiewicz, Potop;
  • Adam Asnyk, wybór wierszy;
  • Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara;
  • wybrane wiersze następujących poetów: Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff;
  • Stanisław Wyspiański, Wesele;
  • Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień);
  • Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie;
  • Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty);
  • wybrane wiersze następujących poetów: Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimiera Iłłakowiczówna, Julian Przyboś, Józef Czechowicz, Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy;
  • Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli;
  • Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;
  • Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;
  • wybrane wiersze następujących poetów: Stanisław Baliński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław Miłosz, w tym wybrane wiersze z tomu Ocalenie oraz Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, w tym wybrane wiersze z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego miasta, Halina Poświatowska, Stanisław Barańczak, Marcin Świetlicki, Jan Polkowski, Wojciech Wencel;
  • Albert Camus, Dżuma;
  • George Orwell, Rok 1984;
  • Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty);
  • Sławomir Mrożek, Tango;
  • Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie); Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii);
  • Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych);
  • Antoni Libera, Madame;
  • Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie);
  • Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach);
  • Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty);
  • wybrane utwory okresu stanu wojennego;
  • powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Ewy Demarczyk, Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów.

Powiązane: NOWA LISTA LEKTUR 2017 LICEUM I TECHNIKUM – PROPOZYCJE MEN

Lektury w liceum i technikum – OBOWIĄZKOWE – zakres ROZSZERZONY

Lektury z zakresu podstawowego oraz:

  • Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty); 2)
  • Platon, Państwo (fragmenty);
  • Arystofanes, Chmury;
  • Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;
  • Wergiliusz, Eneida (fragmenty);
  • św. Augustyn, Wyznania (fragmenty);
  • św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty);
  • François Villon, Wielki testament (fragmenty);
  • François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty);
  • Michel de Montaigne, Próby (fragmenty);
  • Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki);
  • Piotr Skarga, Żywoty świętych (fragmenty);
  • William Szekspir, Hamlet;
  • wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane wiersze angielskich poetów jezior;
  • Juliusz Słowacki, Lilla Weneda;
  • Cyprian Kamil Norwid, Bema pamięci żałobny rapsod, Fortepian Szopena, Czarne kwiaty (fragmenty), Promethidion (fragmenty);
  • realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary);
  • Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa;
  • Franz Kafka, Proces (fragmenty);
  • Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy;
  • Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe;
  • Tadeusz Konwicki, Mała apokalipsa;
  • Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie;
  • Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku;
  • Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania;
  • wybrane eseje następujących autorów: Jerzego Stempowskiego, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta, Zygmunta Kubiaka, Jarosława Marka Rymkiewicza (co najmniej po jednym utworze);
  • wybrane teksty z aktualnych numerów miesięczników oraz kwartalników literackich i kulturalnych.

Lektury do szkół średnich znajdziecie tutaj>>

Lektury w liceum i technikum – UZUPEŁNIAJĄCE – zakres PODSTAWOWY

W każdej klasie uczniowie mają przeanalizować po dwie pozycje z poniższej listy.

  • Sofokles, Król Edyp;
  • Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragmenty);
  • Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty);
  • Giovanni Boccaccio, Sokół;
  • Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty);
  • Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty);
  • Miguel de Cervantes Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty);
  • Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska (wybór psalmów);
  • Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej (fragmenty z części I);
  • Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty);
  • Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory;
  • Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty);
  • Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła;
  • Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragmenty);
  • Juliusz Słowacki, Beniowski (fragmenty);
  • Aleksander Fredro, Śluby panieńskie;
  • Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragmenty), Faust (fragmenty);
  • George Byron, Giaur (fragmenty);
  • Adam Mickiewicz, Dziady cz. IV;
  • Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem;
  • Maria Konopnicka, wybór wierszy;
  • Stefan Żeromski, Echa leśne;
  • Zofia Nałkowska, Granica;
  • Tadeusz Peiper, wybór wierszy;
  • Joseph Conrad, Lord Jim;
  • Anna Kamieńska, Anna Świrszczyńska, Julia Hartwig, Stanisław Grochowiak, Edward Stachura, wybór wierszy;
  • Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty);
  • Zofia Nałkowska, Przy torze kolejowym (z tomu Medaliony);
  • Jan Józef Szczepański, Święty;
  • Tadeusz Różewicz, Kartoteka;
  • Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragmenty);
  • Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty);
  • Stanisław Lem, Wizja lokalna;
  • Samuel Beckett, Czekając na Godota;
  • Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani;
  • Eugène Ionesco, Lekcja

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

Lektury w liceum i technikum – UZUPEŁNIAJĄCE – zakres ROZSZERZONY

W każdej klasie do przeanalizowania po dwie pozycje z poniższej listy.

  • Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty);
  • Tomasz Morus, Utopia (fragmenty);
  • Pedro Calderon de la Barca, Życie snem;
  • Wolter, Kandyd (fragmenty);
  • Jean Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragmenty);
  • wybrane utwory epickie okresu romantyzmu: Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Victor Hugo, Nędznicy, Edgar Allan Poe – wybrane opowiadanie; Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty);
  • Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II – Zima);
  • Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;
  • Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej;
  • Gustaw Herling-Grudziński, Wieża;
  • Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy;
  • Bohumil Hrabal– wybrane opowiadania;
  • Wiesław Myśliwski, Widnokrąg;
  • Julian Stryjkowski, Austeria;
  • Umberto Eco, Imię róży;
  • Wybrane wiersze poetów polskich i obcych;
  • wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku;
  • wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

Zalecane dzieła teatralne i filmowe:

  • 1) Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;
  • 2) Amadeusz, reż. Miloš Forman;
  • 3) Dekalog, reż. Krzysztof Kieślowski, wybrane filmy z cyklu;
  • 4) Dziady, reż. Konrad Swinarski;
  • 5) Elektra, reż. Piotr Chołodziński; 37
  • 6) Emigranci, reż. Kazimierz Kutz;
  • 7) Kartoteka, reż. Krzysztof Kieślowski;
  • 8) Kordian, reż. Jerzy Englert;
  • 9) Lawa. Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza, reż. Tadeusz Konwicki;
  • 10) Moralność pani Dulskiej, reż. Tomasz Zygadło;
  • 11) Nad Niemnem, reż. Zbigniew Kuźmiński;
  • 12) Noc listopadowa, reż. Andrzej Wajda;
  • 13) Noce i dnie, reż. Jerzy Antczak;
  • 14) Rewizor, reż. Jerzy Gruza;
  • 15) Rękopis znaleziony w Saragossie, reż. Wojciech Jerzy Has;
  • 16) Iwona, księżniczka Burgunda, reż. Zygmunt Hübner;
  • 17) Sanatorium pod klepsydrą, reż. Wojciech Jerzy Has;
  • 18) Śluby panieńskie, reż. Andrzej Łapicki;
  • 19) Wizyta starszej pani, reż. Jerzy Gruza;
  • 20) Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk;
  • 21) Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda.

Lektury w liceum i technikum plus teksty polecane

W nowej podstawie programowej amieszczono także informacje o tekstach polecanych do samokształcenia: Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów, red. Jerzy Bralczyk;  Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto. Opowieść o sztuce europejskiej, Człowiek Grecji, red. Jean-Pierre Vernant;,  Człowiek renesansu, red. Eugenio Garin;, Umberto Eco, Sztuka i piękno w średniowieczu; Karol Estreicher, Historia sztuki w zarysie; Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, red. Katarzyna Kłosińska; Johan Huizinga, Jesień średniowiecza; Jacques Le Goff, Człowiek średniowiecza; Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury;  Jacek Kowalski, Niezbędnik Sarmaty;  Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego.

oraz:

Twórcy, filmy, konteksty; Jan Miodek, Słownik ojczyzny polszczyzny;  Anna Nasiłowska, Literatura okresu przejściowego 1975–1996; Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej;  Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany;  Popularna encyklopedia mass mediów, pod red. J. Skrzypczaka;  Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, red. Edyta Bańkowska i Agnieszka Mikołajczuk;  Zbigniew Raszewski, Krótka historia teatru polskiego; Teresa Skubalanka, Historyczna stylistyka języka polskiego. Przekroje;  Stanisław Stabryła, Starożytna Grecja; Anna Świderkówna, Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta; Rozmowy o Biblii; Wielka encyklopedia Polski, t. 1. i 2.; 38  Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii; Dzieje sześciu pojęć; Droga przez estetykę;  Mieczysław Tomaszewski, Muzyka w dialogu ze słowem. Próby, szkice, interpretacje; Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu.

Lektury do szkół średnich znajdziecie tutaj>>

Rzeczywiście liczba utworów przytłacza. Co o tym sądzicie?

Paulina Adamska